Abiye Elbise Nedir? Gece Elbisesi, Kokteyl ve Mezuniyet Elbisesinden Farkı
Abiye elbise, düğün, nişan, davet, mezuniyet ve gala gibi özel günlerde giyilen; kumaşı, kesimi ve işçiliğiyle günlük elbiseden daha gösterişli olan kıyafetlerin genel adıdır. Kelime Fransızca “habillé” (şık giyinmiş) sözcüğünden gelir. Gece elbisesi, tuvalet, kokteyl ve mezuniyet elbisesi abiyenin alt türleridir; aralarındaki fark boy, resmiyet ve giyildiği saattir.
Hızlı cevap
- Abiye: Şemsiye terim; kısa, midi ya da uzun her davet elbisesini kapsar.
- Gece elbisesi / tuvalet: Yere kadar uzun, en resmî abiye türü. Her tuvalet abiyedir, her abiye tuvalet değildir.
- Kokteyl elbisesi: Diz çevresi ya da midi boy; yarı resmî, akşamüstü ve erken akşam davetleri için.
- Mezuniyet elbisesi: Bir etkinliğe göre adlandırılır; kısa ve genç de olabilir, uzun ve resmî de.
- Karar verirken: Önce davetiyedeki kıyafet notuna, sonra saate ve mekâna bakılır.
Abiye elbise nedir?
Abiye elbise, özel gün ve davetler için tasarlanmış, günlük giyimden daha özenli kumaş ve işçilikle üretilen şık elbisedir. Bir elbiseyi abiye yapan tek bir özellik yoktur; kumaşın parlaklığı ya da dökümü, astar ve iç yapı, drape, taş, dantel ve payet gibi süslemeler ile kesimin gösterişi birlikte değerlendirilir.
Türkçede “abiye” hem sıfat hem isim olarak kullanılır: “abiye elbise”, “abiye ayakkabı”, “abiye çanta” denebildiği gibi tek başına “abiye aldım” da denir. Yani abiye bir model adı değil, bir resmiyet düzeyidir. Kısa bir saten elbise de, yere kadar inen işlemeli bir tuvalet de abiyedir.
Abiye ne demek, kelimenin kökeni nedir?
Abiye, Fransızca “habillé” sözcüğünden Türkçeye geçmiştir ve “giyinmiş, giyimli, şık giyimli” anlamına gelir. Fransızcada bir davet için “tenue habillée” denmesi, özenli ve şık kıyafet beklendiğini anlatır. Türkçede sözcük zamanla doğrudan özel gün kıyafetinin adı hâline gelmiştir.
Sık karıştırılan bir sözcük de “abaya”dır. Abaya, Arap coğrafyasında giyilen, bedeni boydan boya örten bol dış giysidir; abiye ile ses benzerliği dışında bir ilgisi yoktur.
Abiye ile normal elbise arasındaki fark nedir?
Abiye ile günlük elbise arasındaki fark kumaş, iç yapı ve kullanım amacındadır. Günlük elbise yıkanabilirlik ve rahatlık için; abiye ise görünüş ve duruş için tasarlanır.
- Kumaş: Günlük elbisede pamuk, viskon, penye; abiyede saten, şifon, krep, dantel, tül, kadife, payet.
- İç yapı: Abiyelerde astar, balen, göğüs kabı, gizli fermuar ve tela daha sık bulunur.
- Bakım: Abiyelerin çoğu kuru temizleme ya da elde yıkama ister.
- Kullanım: Günlük elbise sık, abiye seyrek giyilir; bu yüzden abiyede zamansız kesim ve renk seçmek daha akılcıdır.
İkisinin arasında geniş bir gri alan da vardır: şık bir krep ya da şifon elbise, doğru ayakkabı ve takıyla kına, nişan ya da nikâh gibi yarı resmî davetlerde abiye yerine geçebilir.
Abiye, gece elbisesi, kokteyl elbisesi ve mezuniyet elbisesi arasındaki fark nedir?
Abiye genel addır; gece elbisesi uzun ve en resmî türü, kokteyl elbisesi kısa ve yarı resmî türü, mezuniyet elbisesi ise bir etkinliğe göre adlandırılan türüdür. Aşağıdaki tablo farkları yan yana gösterir.
| Tür | Boy | Resmiyet | Tipik kumaş ve detay | Nerede giyilir |
|---|---|---|---|---|
| Abiye (genel) | Kısa, midi ya da uzun | Yarı resmîden çok resmîye | Saten, krep, şifon, dantel | Tüm özel günler |
| Gece elbisesi / tuvalet | Bilek ya da yere kadar | Çok resmî | Saten, kadife, tül, işleme, kuyruk | Gala, balo, akşam düğünü, resmî davet |
| Kokteyl elbisesi | Diz üstü–midi | Yarı resmî | Krep, saten, dantel; daha sade süsleme | Kokteyl, nikâh, nişan, iş daveti, açılış |
| Mezuniyet elbisesi | Çoğunlukla kısa ya da midi; balo için uzun | Etkinliğe göre değişir | Tül, payet, saten; genç ve hareketli kesimler | Mezuniyet töreni sonrası parti, balo |
| Nişan / kına / söz elbisesi | Midi ya da uzun | Yarı resmî–resmî | Etkinliğin temasına göre renk ve işleme | Etkinlik sahibi için özel |
Gece elbisesi ile tuvalet aynı şey mi?
Günlük kullanımda büyük ölçüde evet. “Tuvalet” de Fransızcadan gelir ve yere kadar uzun, görkemli gece kıyafetini anlatır. Bu yüzden “her tuvalet bir abiyedir ama her abiye tuvalet değildir” demek doğrudur: diz boyu bir saten elbise abiyedir ama tuvalet değildir.
Kokteyl elbisesini abiyeden ayıran nedir?
Kokteyl elbisesi, ayakta geçen ve görece kısa süren davetler için düşünülmüş, hareket rahatlığı veren kısa ya da midi abiyedir. Kuyruk, kabarık etek ve ağır işleme gibi öğeler kokteyl elbisesinde pek bulunmaz.
Mezuniyet elbisesi neden ayrı sayılıyor?
Çünkü bir kesimi değil bir etkinliği anlatır. Gündüz yapılan törenin ardından verilen parti için kısa ve genç modeller; akşam balosu için uzun gece elbiseleri seçilir. Yani mezuniyet elbisesi, duruma göre kokteyl elbisesi ya da gece elbisesi sınıfına girer.
Abiye elbise türleri nelerdir?
Abiye elbiseler en pratik biçimde kesime göre sınıflanır; çünkü bir modelin kime nasıl oturacağını kumaştan çok kesim belirler.
- A kesim: Göğüsten ya da belden aşağı doğru genişler; en çok vücut tipine uyan kesimdir.
- İmparatorluk (empire) kesim: Göğüs altından kesikli ve aşağısı dökümlüdür; karın bölgesini rahat bırakır.
- Balık kesim: Dize kadar dar, dizden aşağı açılır; kalça ve bel hattını vurgular, adım mesafesini kısıtlar.
- Kalem (düz) kesim: Vücudu izleyerek düz iner; sade ve zamansızdır.
- Prenses kesim: Üstü oturan, belden itibaren kabarık etekli; çoğunlukla nişan ve balo elbiselerinde görülür.
- Kruvaze (anvelop) kesim: Önden çaprazlanarak bağlanır; V yaka ve ayarlanabilir bel sunar.
- Pelerinli ve şifon kollu modeller: Üst kolu örtmek isteyenler için; tesettür abiyelerde de yaygındır.
- Abiye tulum ve takım: Elbise giymek istemeyenler için aynı resmiyette alternatifler. Bkz. tulum modelleri ve büyük beden takım elbise rehberi.
Boya göre ise mini (diz üstü), midi (diz ile bilek arası) ve maksi (bilek ve yere kadar) olarak üçe ayrılır. Davet ne kadar resmî ve saat ne kadar geçse, boy o kadar uzar.
Davetiyedeki kıyafet notu (dress code) ne anlama gelir?
Dress code, davet sahibinin konuklardan beklediği resmiyet düzeyini bildiren kıyafet notudur ve hangi tür abiyenin giyileceğini doğrudan belirler. Türkiye'de davetiyelerde her zaman yazmaz; yazmıyorsa saat ve mekân ipucu verir: akşam ve otel/balo salonu daha resmî, gündüz ve bahçe daha rahat bir kıyafete işaret eder.
| Kıyafet notu | Türkçe karşılığı | Ne giyilir | Ne giyilmez |
|---|---|---|---|
| White tie | Frak; en resmî düzey | Yere kadar uzun tuvalet, abiye ayakkabı, zarif takılar | Kısa ve midi elbise |
| Black tie | Smokin; çok resmî | Uzun gece elbisesi; çok şık bir midi ya da abiye tulum da kabul görür | Günlük kumaşlar, mini boy |
| Black tie optional / Formal | Koyu renk takım; resmî | Uzun ya da şık midi abiye, abiye takım | Pamuklu günlük elbise |
| Kokteyl | Yarı resmî | Diz boyu ya da midi kokteyl elbisesi, şık tulum | Kuyruklu tuvalet, spor ayakkabı |
| Semi-formal / Şık | Yarı resmî, gündüz davetleri | Krep ya da şifon midi elbise, etek-bluz takım | Ağır taş işlemeli gece elbisesi |
| Smart casual | Şık günlük | Şık günlük elbise, blazer ile kombin | Abiye gerekmez |
Görgü notu: Düğünlerde baştan aşağı beyaz ve gelinliği andıran kırık beyaz tonlar geleneksel olarak geline bırakılır. Etkinliğe özel ayrıntılar için düğünde ne giyilir, nişanda ne giyilir ve kına gecesinde ne giyilir yazılarımıza bakabilirsiniz.
Abiye elbiselerde hangi kumaşlar kullanılır?
Abiye elbiselerde en çok saten, şifon, krep, dantel, tül, kadife ve payetli kumaşlar kullanılır; her biri farklı bir duruş ve resmiyet verir.
- Saten: Parlak ve kaygan; çok şık durur ama ışığı yansıttığı için her kıvrımı belli eder.
- Şifon: İnce, yarı saydam ve uçuşan; kat kat ya da astarla kullanılır, kollarda ve pelerinlerde yaygındır.
- Krep: Mat ve dökümlü; kırışıklığı az gösterir, sade abiyelerin temel kumaşıdır. Bkz. krep kumaş nedir.
- Dantel ve güpür: Astar üzerine uygulanır; kol ve yaka bölgesinde transparan etki verir.
- Tül: Hacim ve katman için; prenses etek ve kollarda.
- Kadife: Kış davetlerine uygun, ağır ve ışığı emen bir yüzey.
- Payet ve pul: En gösterişli seçenek; kol altı ve iç bacakta sürtünme yapabileceği için astarına bakılmalıdır.
- Scuba ve likralı krep: Esnek ve toparlayıcı; hava geçirgenliği düşük olduğundan kalabalık ve sıcak salonlarda terletebilir.
Abiye elbise nerede giyilir, nerede giyilmez?
Abiye; düğün, nişan, kına, söz, nikâh sonrası yemek, mezuniyet balosu, gala, ödül töreni, yılbaşı ve kurumsal gece davetlerinde giyilir. Gündüz yapılan sade bir nikâh, iş yemeği, bebek mevlidi ya da aile tanışması gibi buluşmalarda ise ağır bir gece elbisesi fazla kaçar; şık bir günlük elbise ya da kokteyl düzeyinde bir kıyafet daha uygundur.
Pratik kural: ev sahibinden ve etkinliğin sahibinden daha gösterişli olmamak, mekânın gerektirdiğinden daha rahat da olmamak. Emin olamadığınızda bir kademe şık tarafta kalmak genellikle daha az rahatsız eder. Farklı davet türleri için özel günlerde ne giyilir yazımıza bakabilirsiniz.
Büyük bedende abiye seçerken neye dikkat edilir?
Büyük bedende abiye seçiminde belirleyici olan üç şey kesim, kumaşın dökümü ve doğru iç giyimdir. A kesim, imparatorluk ve kruvaze modeller çoğu vücut tipinde rahat eder; mat ve dökümlü kumaşlar parlak ve sert kumaşlara göre daha affedicidir.
Bu yazı abiyenin ne olduğunu ve türlerini anlatır. Vücut tipine göre kesim, kumaş, renk, iç giyim, beden ve terzi konularını adım adım ele aldığımız ayrı bir rehberimiz var: büyük beden abiye elbise nasıl seçilir. Modellere doğrudan bakmak isterseniz büyük beden abiye elbise modelleri sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Abiye ne demek?
Abiye, Fransızca “habillé” sözcüğünden gelir ve şık giyinmiş anlamındadır. Türkçede özel gün ve davetlerde giyilen gösterişli kıyafetleri anlatır.
Abiye ile gece elbisesi aynı şey mi?
Tam olarak değil. Gece elbisesi, abiyenin uzun ve en resmî türüdür. Kısa bir kokteyl elbisesi de abiyedir ama gece elbisesi sayılmaz.
Abiye elbise uzun olmak zorunda mı?
Hayır. Abiye kısa, midi ya da uzun olabilir. Uzun boy yalnızca çok resmî gece davetlerinde ve kıyafet notu bunu istediğinde beklenir.
Kokteyl davetine uzun abiye giyilir mi?
Sade ve dökümlü bir uzun elbise giyilebilir; ancak kuyruklu, kabarık ya da ağır işlemeli tuvaletler kokteyl için fazla resmî kalır. Diz boyu ya da midi modeller bu davetin doğal seçimidir.
Düğüne siyah abiye giyilir mi?
Günümüzde akşam düğünlerinde siyah abiye yaygın ve kabul gören bir tercihtir. Renkli bir şal, çanta ya da takıyla yumuşatılabilir; bazı ailelerde geleneksel olarak hoş karşılanmayabileceği de akılda tutulmalıdır.
Tesettür abiye nedir?
Uzun kollu, kapalı yakalı, yere kadar uzun ve astarlı olarak tasarlanan abiye elbisedir. Kesim ve kumaş türleri diğer abiyelerle aynıdır; fark örtünme ölçüsündedir.
Abiye elbise yıkanır mı?
Etiketine bağlıdır. Taşlı, payetli, balenli ve astarlı abiyelerin çoğu kuru temizleme ister. Sade krep ve şifon modellerin bir kısmı soğuk suda elde yıkanabilir.
Abiye tulum abiye sayılır mı?
Evet. Saten, krep ya da payetli kumaştan dikilmiş şık bir tulum, kokteyl ve resmî davetlerde abiye elbisenin yerini tutar.
Özet
Abiye, bir model değil bir resmiyet düzeyidir ve özel günlerde giyilen tüm şık kıyafetleri kapsar. Gece elbisesi ve tuvalet bu ailenin uzun ve en resmî üyeleri, kokteyl elbisesi kısa ve yarı resmî üyesi, mezuniyet elbisesi ise etkinliğe göre ikisinden biri olabilen türüdür. Ne giyeceğinize karar verirken sırasıyla davetiyedeki kıyafet notuna, saate ve mekâna bakın.
Kaynak notu: Kelime kökeni için Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük (“abiye” maddesi: Fransızca habillé, “gece kıyafeti”); “giyinmiş, şık giyimli” anlamı sözcüğün Fransızcadaki karşılığıdır. Dress code açıklamaları yaygın uluslararası görgü kullanımına dayanır; davet sahibinin beklentisi yöreye ve aileye göre değişebilir.